Dünyada birçok ülkede ,  Bağımsız Varlık Fonları veya Ulusal Varlık Fonları (Sovereign wealth fund ) denilen fonlar var. Bu fonlardan  42 tanesi petrol gelirlerini daha etkin kullanmak ,  26 tanesi cari fazla veren ülkelerin bu fazlalarını değerlendirmek , 5 tanesi madenleri , 2 tanesi kamu arazilerini ve bir tanesi de hükümet kredilerini daha iyi kullanmak için kurulmuştur.

Türkiye varlık fonu , Dünyadaki örneklerinden farklıdır. Kamuya ait herhangi bir fazla kaynağı değil, borç alarak ,  eldeki kamu işletmelerini , özelleştirilecek bazı kurumları ve  satılacak veya teminat verilecek kamu arazilerinin devriyle oluşturuldu. Bir nevi devlet holding şirketidir.

Hükümet üyelerinin açıklamaları vatandaşı tatmin edecek düzeyde değildir. Söz  Sinerji olacak deniliyor ? Neden ve nasıl ? Tersine hantal kamu kurumlarının hisseleri bu fonda olacağı için genel kurullar ve yönetim ve denetim kurulları tayinleri nedeni ile hantallaşma da  daha fazla olabilir. Bütçe komisyonu denetleyecek deniliyor … Bu da hiç doğru değildir.

Fon devletin ve dolayısıyla halkındır. Doğru çalışması ve etkin olması için önce doğru ve etkili bir  halk denetiminin olması  gerekir. Kamu da halk adına denetimi  doğrudan Meclis ve Meclis adına  Sayıştay yapar. Fonda Sayıştay ve Meclis denetim yoktur.

Bir denetim , Başbakanın tayin ettiği müfettişlerden oluşan bir komisyonca yapılacaktır. Denetim raporu önce Bakanlar Kurulu’na ve  her haziranda da Plan Bütçe komisyonuna gidecektir. Başbakanın atadığı üç müfettiş , Bir mahkeme olan  ve üyeleri de hakim statüsünde olan Sayıştay gibi tarafsız  denetleme yapamaz. Müfettişler  Hükümetin hoşlanmayacağı bir denetim yaparlarsa başbakan bunları değiştirir.

İkincisi özel hukuk   hükümlerine göre bağımsız denetim kurullarınca denetlenecek olmasıdır.

Sayıştay Kanununda kamu kurumlarının denetim amaçları şöyledir :

  1. Bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması,
  2. Kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması,
  3. Kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi,
  4. Hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılması,

Uluslar arası denetim kurumları , para ile iş yapar. Kamu oyuna güvenilir bilgi aktarmak onları ilgilendirmez.

Kamu hukukuna göre  değil , özel hukuk kurallarına göre ve muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığına bakar.

Kamu kaynaklarının etkin kullanılıp kullanılmadığı , yani performans denetimi, en önemli denetim şeklidir. Uluslar arası denetim şirketlerinin böyle bir yetkisi ve böyle bir derdi yoktur.

Yine mali saydamlık ta özel denetim şirketlerini ilgilendirmez.

Dahası Halkın kendi malını kontrol kabiliyeti ve imkanı yok mu ki , yabancıya kontrol ettiriyoruz.

Çok açıktır ki  Siyasi iktidarın amacı , kamu mallarını denetim dışında tutmak ve kamu mallarını özel sektör gibi idare etmektir. Özel sektör sermayesini ve geleceğini koyduğu işini en etkin şekilde idare etmek zorundadır. Devlet malını idare edeceklerde böyle bir endişe olmaz. Doğru yapan da olur , yapmayan da olur.

İran’da  ekonominin yüzde 45 i dini vakıflarda , yüzde 40’ı devlette ve yüzde 15’ide özel sektördedir. Türkiye de TVF ‘nin  benzer bir düzene kaymasında   ortam yaratma riski var.  

Öte yandan anlaşılan odur ki varlık fonu devlet kağıdı çıkarıp , dışarıdan borçlanacak . Oysaki dünyada  devlet adına tahvil çıkarıp satan kurum Devlet Hazinesidir. Fonu teminat olarak gösterip borçlanmak , hazinenin borçlanma sınırına geldiğini gösterir.

Yine TVF’ nin diğer ülkelerde olduğu gibi, cari açık veya petrol geliri gibi birikmiş bir fon sermayesi yoktur. Borç alarak  Özelleştirme yaparak fon oluşturacaktır. Mevcut şirketlerin mal varlıkları kullanılabilir fonlar değil.  Kar eden işletmelerin karı bu varlık fonuna devredileceği gibi , ancak zarar eden işletmelerin zararı da fondan karşılanacaktır . Çünkü işletmelerin hisse senetlerinin sahibi fondur.

Sonuç : Siyasi iktidar Dünyayı yeniden keşfediyor. Oysaki Türkiye geçmişte de bütçe dışı fonlar vardı ve onlardan zor kurtuldu.

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com