1979 yılında enflasyon oranı yüzde 60 idi. Buna karşılık Mevduat faiz oranı yüzde 20 ve Merkez Bankası reeskont faiz oranı da yüzde 10.75 idi.

Bankaya yüz lira yatıranın bir yıl sonra nominal olarak eline 120 lira geçiyordu. Ancak yüzde 60 olan enflasyondan sonra reel değer olarak, başka bir ifade ile satın alma gücü olarak elinde 75 lira kalıyordu. Yani bir yıl önce yüz lirası ile 20 kilo et alıyorken, faizle birlikte eline geçene 120 lira ile artık 15 kilo et alabiliyordu.

1979 yılını örnek verdim… Zira o yıl yaşlı bir tefeci bana, banka faizi yüzde 20, ben paramı yıllık yüzde 30 faizle veriyorum, dedi. Bende yüzde 60 enflasyon var, kaybediyorsun dedim. Adam şaşırdı… İzah edince anladı.

O dönemde sanayi kredileri de yüzde 30 dolayında idi.

Yani bankaya mevduat olarak para yatıranlar eksi faiz aldıkları için bankaları zengin ediyordu. Yine yüzde 60 enflasyon varken Merkez bankası reeskont faizi oranı yüzde 10.70  idi.  Yani bir yandan da Merkez bankası bankalara  eksi faizle kaynak veriyordu. Bankalara adeta karşılıksız kaynak aktarıyordu.

Bankalar ise bu paranın bir kısmını yatırım ve sanayi kredisi olarak veriyor ve sanayici eksi faizle karlı duruma geçiyordu. İmalat sanayiindeki yatırım artışı ve büyüme bu sayede gerçekleşti.

Bu kargaşa gelir dağılımını bozdu ve fakat kısmen de olsa sermaye birikimine yaradı.

Bu gün bedava para dağıtsan kimse yatırım yapmıyor… 1980 öncesi ekonomi istikrarsız bir ekonomiydi. Bu günkü ekonomik istikrar daha iyi ve fakat yetmiyor. Yatırım için hukuki altyapı kalmadı. Yönetime karşı güven sorunu oluştu.

TÜİK, Haziran ayı Finansal yatırım araçları getiri oranlarını açıkladı.

2012 yılı Haziran ayında bankaya 100 lira yatıranın beş yıl sonra 2017 yılı haziran ayında nominal olarak eline 135.80 lira geçti. Ancak aynı beş yıl içinde Tüketici fiyat endeksi de 2012 = 100 den, 2017 = 150.66 ya yükseldi.  Sonuçta mevduata verilen 100 lirayı bu enflasyona göre düzeltirsek mevduat sahibinin reel olarak elinde brüt olarak 88 lira 91 kuruş kaldı. Ayrıca faiz gelirinden stopaj olarak vergi hesabı hariçtir.   Vergiyi de koyarsak reel kayıp daha da aratacaktır. (Aşağıdaki tablo )  

 

 

Öte yandan 2016 yılı 15 Haziranda Merkez Bankasının Bankaları ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti yüzde 8.61 ve Aynı Haziran ayında TÜFE oranı yüzde 7.64 idi. Fonlama da Reel faiz oranı yüzde 0.90 idi.  

2017 Haziran ayında MB ağırlıklı ortalama Fonlama maliyeti, 11.95’e çıktı. TÜFE oranı da 10.90 oldu. Fonlama reel faiz oranı da yüzde 0.95 oldu.

Aşağı yukarı fonlama reel faiz oranı aynı kaldı. Bu şartlarda MB ‘nın faizleri artırdık demesi doğru değildir. Aslında fonlama reel faizi aynı kalmıştır.

Sonuç:

  •          Türkiye de enflasyon çift haneli olduğu ve aşırı oynak olduğu için, faizleri reel faiz olarak konuşmalıyız.
  •          Bankalar kredilerde aylık faiz uygulayarak oynaklıktan dolayı kendilerini koruyorlar. Ancak tasarruf sahibine yıllık faiz vererek, onları enflasyon karşısında korumasız bırakıyorlar. Üstelik kredi faizlerinin aylık olması, ekonomide belirsizliğin tescili demektir. Ekonomiyi kırılgan yapıyor.  
  • Hükümet üyeleri, bankaları tehdit etmek yerine bu sorunları yasal yoldan çözmelidir.  

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com