Döviz cephesinde kritik sınırda idik. Hükümetten hiçbir ses çıkmadı ve hiçbir adım atılmadı. MB da beklentileri yönetmek gibi ,bu günkü konjonktürde  siyaha beyaz demek gibi yanlışlar peşinde koşuyor.

Şimdi tüm veriler , dövizde kritik sınırın aşıldığını gösteriyor.

Türkiye İstatistik Kurumu ( TÜİK ) Ocak- Haziran 6 aylık dış ticaret verilerini açıkladı. 6 aylık dış ticaret açığı 40.7 milyar dolar oldu. Dış Ticaret  açığı geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 31.6 oranında arttı.

Bu şartlarda 2018 yılı Dış ticaret açığı 80 milyar doları geçer. Bunun bir kısmı net turizm geliri ve diğer gelirlerle kapatılır. Sonuçta bu seneki cari açık 66.5 milyar dolar olur. Bu açık GSYH’nın yüzde 7’si demektir. Cari açıkta da  geçen seneye göre yüzde 80 oranında artış var.

Cari açık bir ülkenin kaynak kaybetmesi demektir. Türkiye 2003 yılından itibaren cari açık vermeye başladı. 2002 yılında bir yıllık cari açık 0.6 milyar dolar idi. 2003 yılında 7.5 milyar dolara yükseldi. Sonraki yıllar arttı.

AKP İktidarında 16 yılda Türkiye’nin  verdiği cari açık toplamı 614.3 milyar dolardır. Doğrudan bir karşılaştırma yapılamaz… Ancak bir gösterge olarak 16 yılda verilen cari açık nerdeyse bir yıllık milli gelirimiz kadardır.

Cari açık dış borçla finanse ediliyor. Dış borç stoku da 470 milyar dolara yükseldi. İster Özel isterse  kamu sektörü olsun , dış borçları çevirirken dövizle çeviriyor. Döviz talebi açısından fark etmiyor. 

DÖVİZDE KRİTİK SINIR GÖSTERGELERİ

1. 2018 CARİ AÇIK TAHMİNİ (MİLYAR DOLAR) 66.5
2. CARİ AÇIK / GSYH ORANI (YÜZDE) 7
3. 2003-2018 TOPLAM CARİ AÇIK(MİLYAR DOLAR) 614.3
4. DIŞ BORÇ STOKU (MİLYAR DOLAR) 470
5. BU YIL İÇİNDE ÖDENECEK DIŞ BORÇ( MİLYAR DOLAR) 180
6. DIŞ BORÇ RİSK SİGORTA PRİMİ(CDS)(BAZ PUAN) 327
7. YABANCI YATIRIM SERMAYE GİRİŞİNDE GERİLEME (YÜZDE) 33
8. BANKALAR DÖNMEYEN KREDİLERDE RİSK (FİTCH) (ÇOKLU)
9. MB  (DÖVİZ VARLIKLARI MİLYAR DOLAR) 74.0
10. MB ŞARTA BAĞLI DÖVİZ YÜKÜMLÜLÜKLERİ(MİLYAR DOLAR) 56.9
11. MB NET DÖVİZ VARLIĞI 17.1
12. TÜFE BAZLI REEL KUR ENDEKSİNE GÖRE TL’NİN REEL DEĞERİ -25
13. DOLARIN DENGE KURUNA GÖRE OLMASI GEREKEN DEĞER 3.70

Dış borç stokunun milli gelire oranı çok yüksek değil , ancak her yıl cari açık verdiğimiz için , dış borç ödeme kapasitemiz düşüktür. Bu da kırılganlığı artırıyor … Bu şartlarda  dış borçları ancak uluslar arası faiz  oranının iki katını ( Yüzde 7 dolayında ) faiz ödeyerek çeviriyoruz.

Dış borç riskinin en belirgin göstergesi CDS’ in yüksek olmasıdır.   Dış borçların temerrüde kalması riskine karşılık alacaklı olanlar bu borçları belirli bir prim ödeyerek sigortalıyorlar. Bu prim (CDS)  dün  326.61 ‘e kadar çıktı. Bu şartlarda Türkiye dış borç bulmakta , yüksek faizde verse zorlanacaktır. Bir yerden sonra kimse bizim dış tahvillerimizi sigortalama istemeyecektir.

Öte yandan Güven sorunu da kur  çıkmazı yaratıyor. Kur artınca bir kısım tasarrufların TL ‘ye çevrilmesi gerekir. Ancak TL ‘ye güven olmayınca kimse döviz bozdurmuyor. Etkili olmak için ya  faizleri daha çok artırmak Ya da güven ortamı oluşturmak gerekir.Dünyada bol para dönemi yaşandığında , Türkiye resmi rezervleriniartırmadı. Şimdi döviz olarak yalnızca 74 milyar dolar rezervi kaldı. Bunun56.9 milyar doları , şarta bağlı yükümlülüktür.

Şarta bağlı yükümlülük Merkez Bankası’nda tutulmakta olan ticari bankaların yabancı para ve altın cinsinden zorunlu karşılıklarıdır. Bunu da çıkarırsak MB kendi rezervi 17.1 milyar dolar kalıyor. Yıllık 60 milyar dolar cari açık ve 470 milyar dolar dış borç stoku varken, bu rezervin hiçbir etkisi olmaz. 

Bu tabloya göre  acil bir istikrar programı yapılması kaçınılmazdır. Bilinmeyen tarafı ise neden yapılmadığıdır.

 

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com