Merkez Bankasının ödemeler blançosuna göre  bu sene Ocak- Ağustos  arasında cari açık, 30.6 milyar dolar oldu ve kur artışı nedeni ile  beklentilerden düşük çıktı. Ancak  bu açığın 15.1 milyar dolarlık kısmı nereden geldiği belli olmayan net hata ve noksan kalemi ile finanse edildi. Oysaki geçen sene aynı dönemde net hata ve noksan kaleminde 4.1 milyar dolarlık çıkış olmuştu.

Bir önceki yıl 2016 yılının tamamında ise 32,6 milyar tutan cari açığın 11,1 milyar Dolarlık kısmı kaynağı bilinmeyen net hata ve noksan kalemiyle finanse edilmişti. 

Blançoda ölçüm hataları gibi nedenlerle 3-4 milyar dolar fark olabilir. Bu fark ölçüm ve beyan hataları gibi hatalardan ileri gelir ve makul karşılanır.  Ancak 8 ayda 15.1 milyar dolar kaynağı belirsiz girişin olması , sermaye hareketlerinin  kontrolsüz olduğunu gösteriyor.

Nereden geldiği ve nereye gittiği belli olmayan döviz girişleri ve çıkışları , piyasada kırılganlığı artırır, ciddi yabancı yatırım sermayesini ürkütür.

Önceki yıllarda  net hata ve noksan kaleminde  ortaya çıkan yüksek miktarlı girişlerin  Körfez ülkelerinden geldiği , son yıllarda ise Katar’dan geldiği şeklinde söylentiler var. Ancak neden ve ne karşılığı geldiğini kimse bilmiyor.

Ödemeler blançosunda böyle sonuçların , bizden başka bir başka ekonomide olduğunu zannetmiyorum.

Öte yandan ,bu sene 8 aylık dönemde, hisse senetleri ve Devlet İç borçlanma senetleri gibi Portföy yatırımlarında  2.2 milyar dolar net çıkış yaşandı. Oysaki 2017 yılının aynı sekiz ayında  20.2  milyar dolarlık net giriş yaşanmıştı.

Net hata ve noksandan sonra Sıcak para da dediğimiz bu portföy yatırımlarının Türkiye ye  giriş ve çıkışı  öteden beri aşırı hareketli olmuştur. Bu yüzden piyasa spekülatif ve aşırı kırılgan bir yapı kazanmıştır.

Özetle bu gün yaşamakta olduğumuz ekonomik istikrar sorununun temelinde yatan nedenlerden birisi de ,  giren ve çıkan yabancı sermayenin kontrolsüz olmasıdır.

Uygulama ve ekonomik gerçekler gösteriyor ki ,kontrolsüz yabancı sermaye  sermaye ve  sıcak paranın olduğu spekülatif piyasalara doğrudan yabancı yatırım sermayesi  girmiyor.

 

     OCAK-AĞUSTOS 2018  (8 AYLIK )ÖDEMELER DENGESİ

 

 

2017

MİLYAR DOLAR

2018

MİLYAR DOLAR

1) CARİ AÇIK

26,9

30,6

2) DIŞ TİCARET AÇIĞI

34,3

39,7

3) DOĞRUDAN YATIRIMLARDA NET GİRİŞ

5,4

4,4

4) PORTFÖY YATIRIMLAR

 

 

    NET GİRİŞ

20,2

-

    NET ÇIKIŞ

-

2,2

5) YURTDIŞI BANKALARI

 YURTİÇİ MEVDUATLARDA NET ARTIŞ

0,2

0,3

6) YURTİÇİ BANKALARI

YURTDIŞI MUHABİRLERİNDE EFEKTİF VE

MEVDUAT VARLIKLARINDA ARTIŞ

1,6

9,3

7) BANKALARIN YURTDIŞI KREDİLERİNDE

  NET GERİ ÖDEME

3,4

4,0

8) ÖZEL SEKTÖR DIŞ KREDİ KULLANIMI

2,1

6,3

9) NET HATA VE NOKSAN

 

 

    ÇIKIŞ

4,1

-

    GİRİŞ

-

15,1

 

Mamafih ; 2018 ilk sekiz ayında 2017 ilk sekiz ayında göre giren doğrudan yabancı sermaye , 5.4 milyar dolardan 4.4 milyar dolara gerilemiştir.

Kaldı ki bize gelen doğrudan yabancı yatırım sermayesi  sıfırdan fiziki yatırım için gelmiyor. Mevcut üretim tesislerini satın almak için geliyor. Bu nedenledir ki ilave  üretim kapasitesi ve istihdam yaratmıyor.  

Dahası kendi ülkesinden uzman getirerek, kendi ana kuruluşundan aramalı getirerek , üretim ve istihdam alanlarında eksi yönde etkili oluyor.

Yine bu sekiz ayda , Bankaların yurt dışı muhabirlerinde tuttukları efektif ve mevduatlarında bir artış olmuştur. Özel sektör dış borçlanması artmıştır.

Sonuç : Döviz kurlarının arttığı bir dönemde kaynağı belirsiz bu dövizler nereden geldi ? Bu kadar döviz girişine rağmen kur artışı neden devam etti. ? Neden Merkez Bankası ilk başlarda faizi artırarak , kur artışını engellemedi ? Kaynağı belirsiz dövizler daha ne kadar gelecek ? Bu sorulara normal iktisat politikaları ve piyasa kuralları içinde cevap vermek mümkün değildir .

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com