Merkez Bankası , Eylül ayı Ödemeler Dengesi istatistiklerini açıkladı. Eylül ayında Cari işlemler hesabı 1.3 milyar dolar fazla verdi. Bir ay önce Ağustos ayında da , 2.6 milyar dolar fazla vermişti.  Cari işlemler fazlasının oluşmasında  , Turizm gelirlerinin artması ve ithalatta gerileme ve ihracattaki artış etkili oldu.

  • 2017 Eylül ayında 20 milyar dolar olan ithalat , bu sene yüzde 20 düşerek  aynı ayda 16 milyar dolara geriledi.
  • 2017 Eylül ayında 11.9 Milyar dolar olan İhracat , yüzde 27 oranında artarak , 15.1 milyar dolara çıktı.

Ocak- Eylül 9 aylık dönemde oluşan cari açık , 2017 yılında 31.3 milyar dolar iken , bu sene aynı dönemde 30 milyar dolara geriledi. Aynı 9 ayda Nereden geldiği belli olmayan , net hata ve noksan kaleminden 17.3 milyar dolarlık döviz  girişi oldu ve cari açığın finansmanında bu giriş etkili oldu.

Öte yandan , 2017 ilk 9 ayında  Portföy yatırımlarında 23.7 milyar dolarlık net giriş olmuş. Bu sene aynı dönemde 3.1 milyar dolarlık net çıkış olmuş. 

Dış krediler, döviz mevcutları ve mevduat hesapları ile  diğer varlık ve yükümlülükler’den oluşan  diğer yatırımlar kaleminde ise yine 9 ayda , geçen sene 4.3 milyar dolar giriş , bu sene ise 6.5 milyar dolar çıkış gerçekleşmiştir.

Bu tablo , cari açık konusunda umut verici bir tablodur.  Ayrıca  İhracattaki artış , ithalattaki artıştan daha fazla olursa, bur fark 2018 GSYH’ da büyüme oranını da olumlu etkiler.

Tablonun oluşmasında etkili faktörler , yüksek kur ve  düşük yurt içi taleptir.

TL ‘nin yüzde 30- 35 arasında düşük değerde olması , ithalat fiyatlarını ve ithalat finansmanını artırdı. İthalatı zorlaştırdı. Buna karşılık ihracatta rekabet gücünü artırdı. Ne var ki iç üretimde ve ihracat malı üretiminde ithal aramalı kullanıldığı için ,süreç yavaş çalışıyor.

İç talebin düşük olması ve kurdan dolayı fiyatlarının artması nedeniyle  ithal tüketim mallarına olan talep  düştü. İthalatın gerilemesine neden oldu.

Daha önemlisi , dış ticaret ve cari açığın üretime yansımasıdır.  Zira aramalı ve hammadde ithalatında azalma , içeride üretimin de gerilemesine ve aynı paralelde istihdamında gerilemesine neden oluyor.

TÜİK Eylül ayı sanayi üretim endeksini henüz açıklamadı ve fakat Merkez Bankası anketlerinde  İmalat sanayi kapasite kullanım oranı , Eylül ayında geriledi. 2017 Eylül ayında yüzde 79 olan İmalat Sanayi Kapasite Kullanım oranı 2018 Eylül ayında yüzde 76.2 ‘ye geriledi.

Türkiye iki açmazla karşı karşıya kalıyor. Cari açık düşünce işsizlik artıyor. İşsizlik artmazsa cari açık devam ediyor.

Bu çıkmazın çözümünü senelerdir söyledik …

Önce Dalgalı kur sitemini değiştirmek gerekirdi. Dalgalı kur sisteminin dış ödemeler blançosunu otomatik dengeye getirici fonksiyonu çalışmadı. Çünkü kur üstünde sıcak para girişleri de etkili oldu.  Ayrıca dolarizasyonun olması  ve vadeli döviz işlemlerinin yetersiz olması , dalgalı kur sistemini çalıştırmadı. Dalgalı kur sistemi yerine , sabit olmayan ve fakat kontrol edilebilir ara  bir sistem getirmek  gerekirdi.

TL ‘nin aşırı değerli olduğu 2012 yılına kadar , Üretimde kullanılan ithal armalı ve hammadde oranı yüzde 50’lere çıktı. İhracat malları üretiminde yüzde 80’lere çıktı. Söz gelimi Hibrit araba üretiminde halen  ithal aramalı payı  yüzde 80’dir.

İthalat aramalının yoğun girdi  olduğu üretim sektörlerinde , ithal ikamesine dayalı bir teşvik uygulanarak , bu aramalı ve hammaddeyi Türkiye de üretmek gerekirdi.

Artık geçti.  Gelinen konjonktürde iki tarafı kesen pıçak gibi , cari açık azaldıkça , üretim , büyüme düşecek ve işsizlik artacaktır. Cari açık artınca eğer dış borçlarda temerrüde düşmezsek , üretim artacak , büyüme olacaktır.  Denge için uzun dönem ve durgunluk gibi yüksek maliyetlere katlanacağız.

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com