Dolar kuru TL karşısında halen yüzde 25 -26 oranında  daha değerlidir. Kur artışının  bazı yarararları oldu. İthalat azaldı , ihracat arttı. Cari açık azaldı. Bazı zararları da  oldu … Üretim daraldı, büyüme düştü. Dahası Dış borçlarda risk arttı. 

Dış borç riskinin en belirgin göstergesi , Türk tahvilleri için uluslar arası piyasalarda oluşan sigorta pirimi , kredi risk Swapı (CDS) ‘tir. Dün Türkiye’nin beş yıllık tahvillerinde CDS 359.43 baz puan idi.  Türk tahvili alanların bu tahvilleri CDS garantisine bağlamaları için , tahvilin değerinin  yüzde 3.6 ‘sı kadar  sigorta pirimi ödemesi gerekmektedir.

Öte yandan  yine dün LIBOR (London Interbank Offered Rate),  oranı da 3.04790 idi.

LİBOR , Londrada  büyük mevduata ve likiditeye sahip bankaların katılımıyla belirlenen bankalar arası borç verme faiz oranıdır. Uluslararası kredi işlemlerinde en fazla dolar üstünden baz alınan faiz oranı kullanılıyor.

Türkiye de devlet ve özel sektör Libor üstünde ayrıca faiz veriyor. Demektir ki Türkiye dolar cinsinden dış borç alacaksa ,  5 yıllık tahvilleri için Libor kadar bile faizle borçlansa , borçlanma maliyeti  yüzde 6.6 oluyor.

Hükümetin , halkın dövizi mevduatta uyumasın , hazineye borç verin demesi , dövizle borçlanma maliyetini düşürmek istemesindendir.

Ne var ki bankalar zaten bu mevduatın yüzde yüzü  kadar özel sektöre döviz olarak kredi vermiştir. Yani bankalarda döviz mevduatı uyumuyor. Hükümet bu şartlarda özel sektöre rakip oluyor. Özel sektör artık dışarıdan daha yüksek faizle borçlanmak zorunda kalacaktır.

Aşağıdaki tabloda bazı gelişmekte olan bazı ülkelerde , dış borç  riskini gösteren veriler yer almaktadır. Türkiye dış borç stokunun Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya oranı olarak ,  tablo içinde Malezya’dan sonra en riskli ikinci ülkedir.

Kaldı ki Dış borç yükünün millî gelire oranı, borç yükünü, borçların ekonomi açısından ağır olup olmadığını tam olarak göstermez. Burada temel sorun dış borç ödeme kapasitesidir. Bu kapasiteyi de döviz kazanma potansiyeli gösterir. Çünkü ister devlet, ister özel sektör olsun, dış borçlar sonunda dövizle ödenecektir. Bunun içindir ki risk olarak  bakacaksak , devlet veya özel sektör dış borcu değil, ülkenin toplam dış borç stoku üstünden bakmak gerekir.

Döviz cari fazla vererek ve yabancı sermaye girişi ile kazanılır. Türkiye cari açık veriyor. Yabancı sermaye girişi ise Mısır dışında diğer ülkelerden daha düşüktür.  Demek ki döviz kazanma potansiyeli düşüktür.

Döviz Rezervleri olarak ta iyi durumda değildir.

        DIŞ BORÇ-YABANCI SERMAYE -REZERV (2017)

 

 

DIŞ BORÇ STOKU

(MİLYAR DOLAR)

DIŞ BORÇ / GSYH

(YÜZDE)

YABANCI  SERMAYE

NET GİRİŞ (MİLYAR

 DOLAR)

ALTIN DAHİL

REZERV (MİLYAR

DOLAR)

ARJANTİN

290

45.5

11.5

55.3

BREZİLYA

543.0

27.0

70.7

374.0

ENDENOZYA

354.0

36.0

21.5

130.0

GÜNEY AFRİKA

176.0

52.0

1.4

50.7

HİNDİSTAN

513.2

19.8

40.0

412.6

MALEZYA

250

79.5

94.0

102.4

MEKSİKA

455.0

40.5

312.0

175.5

MISIR

88.2

37.5

7.4

36.4

TÜRKİYE

454.0

54.1

11.0

107.6

 

 

 

 

 

Kaynak: Dünya Bankası

 

 

 

 

 

 

Dış borçlanma, ülkeye para veya mal olarak  kaynak girmesi demektir. Eğer dış borç  yatırım yapmak üzere, teknoloji, makine ve techizat ithal etmek için alınırsa , bir yük değil tersine kalkınmanın bir aracı olur. Bu yatırımlar Üretim artışı ve ihracat yoluyla, kendi borçlarını öderler. Ayrıca da içerde istihdam yaratılmış olur. Türkiye yatırım yapmak için değil , cari açıklarını finanse etmek için dış borç aldı. Bu nedenle risk yüksektir.

Dış borçların ekonomik etkiler dışında ortaya çıkardığı riskler, ülke riskinin artması, yoksullaşma ve kırılganlık, gibi etkiler ortaya çıkarıyorsa, ''dış borç aşırı yükü'' var demektir.

Sonuç olarak  dış borçlarımızda hem risk yüksektir , hem de yalnızca açık kapamada kullandığımızdan dolayı bu borçlar aşırı yük getirmiştir.

İKTİSATLILAR KARINCALAR GÜNÜ'NDE BULUŞUYOR!


30 Eylül 2017 Cumartesi Günü saat 13.30'da itibaren İstanbul Üniversitesi
Merkez Bina’dayız.


Prof. Dr. Asaf Savaş Akat’dan’den temsili ders, 50. yılını dolduran mezunlarımıza
(1967 mezunu) anı plaketi, Emekli olan Hocalarımıza teşekkür plaketi, İktisat
Fakültesini 2017 yılında derece ile bitirenlere başarı plaketi, 25. yılını
dolduran mezunlarımıza (1992 yılı) sertifika,  Süleymaniye’den kuru, pilav, turşu,
Karıncalar Günü Hatırası fotoğrafları, arkadaşlarımızla özlem giderirken öğrencilik
günlerinin hiç bitmeyen okul anılarına dönüş, zamana nostaljik bir yolculuk...
Gelin hep beraber olalım.


İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİYETİ

 

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Vakfı 25. Yıl mezunlarımız İktisat Vakfı Başkanı Kasım Kolcuoğlu'nun ev sahipliği yaptığı kokteyle İktisat Fakültesi mezunları Vahap Adıyaman ve Yönetim Kurulu Üyeleri katıldı.

İktisat Fakültesi Mezun ve Mensupları Vakfı Telefon Faks E-Posta
0212-3432050 0212-3432053 info@iktisatlilar.org.tr
Adres: Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Tarım Apt. Daire : 1-2 Şişli / İSTANBUL - TÜRKİYE
JSN Epic template designed by JoomlaShine.com