Dün  bu köşede  Merkez Bankası güncel faiz oranlarını tablo olarak vermiş ve bunlar içinde Gecelik ,Geç Likidite ve bir haftalık repo faizlerini ele almıştık .

Merkez Bankası reeskont işlemleri , borç  verme  iskonto  oranı  yüzde 9’dur. MB avans işlemleri faiz oranı da yüzde 10.50’dir.

Bankalar geçici likidite ihtiyaçlarını karşılamak için, Merkez Bankasına ticari senet ve vesikalarını reeskonta  verirler. Reeskonta kabul edilecek ticari senet türleri ve diğer koşullar Merkez Bankasınca belirlenir.

Merkez Bankası reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığında avans da verebilmektedir.

Reeskont ve avans işlemleri faiz oranları , para arzı ve kredi genişlemesi dikkate alınarak belirlenir. Bir para politikası aracı , Reeskont ve avans işlemleri MB ‘nın uygulamakta olduğu para politikası kapsamında  önemini kaybetmiştir.

Faiz koridoru… Merkez Bankasının gecelik faizlerde borç alma için verdiği yüzde 7.25 faiz ile borç verme faizi yüzde 8.25 arasındaki farka faiz koridoru deniliyor. Merkez Bankası  borç verme faizini yüksek tutunca, bu yolla bankaların fon maliyeti artıyor, TL değerli para oluyor ve Döviz kurunun kontrolünü sağlıyor.

Mevduat faiz oranları , (Tasarruf Mevduatı, Ticari Mevduat, Resmi Mevduat, Bankalar arası Mevduat ) ağırlıklı ortalama olarak aşağıdaki tabloda yer almaktadır. 

 

Geçen sene 2015 Ağustos ayında mevduatın  TÜFE’ye göre (Yüzde 8.05 )

ve vade yapısına göre Reel faizi yüzde 1.02 ile yüzde 2.91 arasında  oldu.

 Mevduatı olanlar , bir yıla kadar olan mevduatları için nominal faizin

  yüzde15 ‘i ve bir yıl vadeli mevduat için yüzde 12 ‘si kadar stopaj şeklinde

vergi ödediler.  Bu durumda bir aylık vadeli mevduat yatıranlar faiz almadı tersine

reel olarak yüzde 0.2 oranında bankaya faiz verdiler. Diğerlerinde ele geçen

reel faiz ise yüzde 1 dolayında oldu.

Nominal faiz enflasyonun şişirme etkisini barındırır. Paranın satın alma

gücünü göstermesi açısından, enflasyonun etkisi giderildikten

sonraki reel faiz önemlidir.  Enflasyon yüzde 8 nominal faiz oranı da

yüzde 8 ise  reel faiz sıfırdır.  

Kılıçdaroğlunun faizi yüzde bire indirelim demesi , eğer dalga geçmek ,içinse

 piyasa dalga geçmeye gelmez. Yüzde 1  faizde samimi ise , tamamıyla yanlıştır.

Zira Mevduatta eksi faiz , mevduat sahibinden bankalara  kaynak aktarılması

 demektir. Devlet iç borçlanma senetlerinde eksi faiz , devlete borç verenlerin

aynı zamanda Devlete gizli vergi vermeleri demektir.

 

                 
                   

Bankaların kredi kartları ve kredi faizlerini sık yazdığımı için yeniden ele almıyorum. 

 

Sonuç olarak Hükümetin faiz konusunda yapacakları şunlar olmalıdır :

 

  1. Merkez Bankasına müdahale etmekten vazgeçmelidir.
  2. Banka ve kredi kartları kanunu 26 maddesinde yer  alan ‘’Merkez Bankasının kredi kartlarında azami faiz tayin eder ‘’ şeklindeki yetkiyi , meclise yasa  tasarısı sevk ederek kaldırmalıdır.
  3. Kredi faizlerine yasayla  kar limiti getirilmelidir. . Benim önerim , bankalar kredi faizi olarak , fon maliyetlerinin (munzam karşılık dahil ) en fazla yüzde 30’una kadar faiz ekleyebilir.